Multimedialn Wystawa Historyczna - zobacz jak działa!

 

btn kody

KALENDARZ HISTORYCZNY

17/12/1572

Zjazd w Wiślicy

 

Emilia Peck (1837-1899)

portret 1

Urodziła się w 1837 roku w Krakowie. Była córką Onufrego Orłowskiego, oficera wojsk polskich i długoletniego urzędnika Rzeczpospolitej Krakowskiej oraz Marii z domu Borowskiej. Kształciła się w znanej krakowskiej pensji pań Łaniewskiej i Maliszewskiej. Zaraz po jej ukończeniu zajęła się pracą nauczycielską. Przyjmowała obowiązki wychowawczyni po domach ziemiańskich w Krakowskim i Kieleckim. Wkrótce poślubiła Stanisława Pecka, urzędnika Zarządu Górnictwa w Suchedniowie. Tam też zamieszkała.

Emilia Peck wraz z mężem byli silnie zaangażowani w konspiracyjną działalność organizacji narodowej. Po wybuchu powstania styczniowego w 1863 roku udzielali czynnej pomocy powstańcom. Rozprowadzali ulotki, dawali schronienie emisariuszom, przekazywali informacje. Stanisław brał udział w walkach. W domu Pecków gromadzono zapasy żywności oraz broni, którą potem dostarczano powstańcom. Ignacy Dawidowicz, dowódca spiskowców, przed wymarszem z Suchedniowa przekazał pod opiekę małżeństwa sztandar powstańczy. Został on wykonany jeszcze przed wybuchem walk przez suchedniowskie kobiety. Po zajęciu i spaleniu przez wojska rosyjskie Suchedniowa, Stanisław Peck został aresztowany. Osadzono go w carskim więzieniu w Kielcach. Tam torturowany wolał popełnić samobójstwo, niż zdradzić innych spiskowców.

Po upadku powstania styczniowego dla zniszczonego Suchedniowa nastał ciężki okres. Emilia Peck miała tym trudniej, że po tragicznej śmierci męża pozostała sama z dziećmi. Jednak nie załamała się i nie poddała ogólnej rozpaczy w czasie żałoby narodowej. W 1864 roku, w nowym domu na Sokolicy, dwudziestosiedmioletnia wówczas wdowa, założyła pensję żeńską z internatem. Szkoła założona przez Emilię Peck, oficjalnie wobec władz carskich, była trzyletnią szkółką dla dzieci górników, mieszkających i pracujących w Suchedniowie. W praktyce szkoła ta stała się jedną z najlepszych w okolicy, sześcioklasowych pensji dla panien z prowadzoną konspiracyjnie nauką języka polskiego, historią i geografią Polski. W murach tej szkoły uczyły się dziewczęta nie tylko z Suchedniowa, ale także córki rodzin ziemiańskich i mieszczańskich z całej okolicy, w tym nawet z pobliskich Kielc. Tutaj kształciła się między innymi Ludwika Dunin-Borkowska, kuzynka i pierwsza młodzieńcza miłość Stefana Żeromskiego. Program nauczania obejmował typowe dla owych czasów panieńskie" przedmioty, takie jak prowadzenie gospodarstwa, muzyka, szycie i haft, ale także wiedzę przyrodniczo-matematyczną, literaturę i historię sztuki. Wśród języków, jakich nauczano w szkole, znalazła się, jak już wspomniano, nauka języka polskiego. W rzeczywistości był to język wykładowy, co było starannie i z powodzeniem ukrywane przed władzami rosyjskimi przez wiele lat. Tak różnorodny program, ale także sposób przekazywania wiedzy, przyciągał wiele chętnych uczennic. Wysoki poziom szkoły, wraz z ogromnym zapotrzebowaniem społecznym spowodowały, że przetrwała ona aż do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości. 

PPensjML

Pensja Emilii Peck w Suchedniowie

Pensja Emilii Peck, kształcąc kolejne pokolenia dziewcząt, przygotowywała także kadrę nauczycielską na własne potrzeby ,ale także dla innych szkół. Z czasem absolwentki pensji stanowiły większość infimierek", czyli nauczycielek i wychowawczyń. Z pensji wychodziły także guwernantki, nauczycielki domowe, a także po prostu młode kobiety doskonale przygotowane do roli żon i matek. Dzięki osobistej charyzmie przełożonej i jej głębokiemu umiłowaniu kraju, kobiety te stawały się orędowniczkami patriotyzmu wszędzie, gdzie przyszło im żyć i działać. Poza niewątpliwymi zdolnościami organizacyjnymi, Emilia Peck była bardzo dobrą i uzdolnioną nauczycielką. Całe pokolenia jej podopiecznych i ich rodziców dostrzegały jej ogromne zaangażowanie, ale także wiedzę oraz umiejętność jej przekazywania. Uczennice tak określiły swoją ukochaną nauczycielkę:
" Wspania
ły człowiek, nauczyciel, wychowawca wielu pokoleń, po którym zostało puste miejsce, którego nie da się zapełnić przeciętnością. Przez całe życie niosła zapaloną lampkę oliwną. Była wierna swoim ideałom, dlatego każdy mógł na niej polegać. Życie jej było służbą prawdzie, ziemi polskiej, uczniom ".

 W 1884 roku przyjechała do Suchedniowa Maria Skłodowska, szukając pracy w pensji Emilii Peck. Od swojej ciotki Wandy Wilgosińkiej z Piekoszowa dowiedziała się, że szkoła poszukuje nauczycielki matematyki. Nie wiadomo jak dokładnie przebiegała "rozmowa kwalifikacyjna" i dlaczego Maria Skłodowska, mimo wspaniałego świadectwa maturalnego, złotego medalu za naukę i świetnej znajomości języków obcych, nie otrzymała posady w pensji Emilii Peck. Mógł o tym zadecydować światopogląd przyszłej noblistki i jej zainteresowanie hasłami pozytywistycznymi i emancypacyjnymi. Faktem jest, że Maria Skłodowska wróciła do Warszawy i nauczała w domach prywatnych.

Emilia Peck prowadziła pensję aż do swojej śmierci . Po niej obowiązki przełożonej przejęła jej córka, Zofia Kostyrko, zaś w kilka lat później Aleksandra Szumska - także absolwentka tej szkoły.

Emilia Peck zmarła 15 stycznia 1899 roku i została pochowana na cmentarzu w Suchedniowie.

Artur Szlufik

Źródło: http://kobietynawsi.pl/Emilia-Peck-z-Orlowskich

Projekt graficzny i wykonanie - WZ, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.