Wiosną 1940 r. sowieckie NKWD rozstrzelało co najmniej 21 768 Polaków. Ofiarami zbrodni byli oficerowie, podoficerowie i szeregowi Wojska Polskiego, policjanci, funkcjonariusze Korpusu Ochrony Pogranicza, Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz naukowcy, lekarze, inżynierowie, prawnicy, nauczyciele, urzędnicy państwowi, przedsiębiorcy i przedstawiciele wolnych zawodów , którzy po agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 r., zostali rozbrojeni i zatrzymani przez Armię Czerwoną na terytorium wschodniej Rzeczypospolitej. Ich rodziny, w sumie ponad 60 tys. osób wysiedlono w kwietniu 1940 roku do Kazachstanu.
Celem sowieckiej operacji było unicestwienie polskiej państwowości na terenach zajętych przez wojska Stalina. Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach m. in. w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa i Bykowni koło Kijowa.
Do zbrodni tej Związek Sowiecki przyznał się dopiero 13 kwietnia 1990 r. – po pięćdziesięciu latach kłamstw i dezinformacji. W tym samym roku zbudowano na Cmentarzu Partyzanckim Pomnik Katyński – symboliczny grób pomordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze . Został ufundowany przez środowiska kombatanckie żołnierzy AK, a z inicjatywy członków Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego rozbudowano go, dodając dwie tablice z czarnego granitu z wyrytymi 184 nazwiskami pomordowanych osób związanych z Kielcami i Kielecczyzną.
Od 13 kwietnia 2008 roku zainicjowano ogólnopolską akcję „Katyń… ocalić od zapomnienia”, zorganizowana przez Stowarzyszenie „Parafiada” pod honorowym patronem Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Jej cel to posadzenie 21 473 Dębów Pamięci dla ofiar zbrodni na terenie całego kraju. W Kielcach z inicjatywy Stowarzyszenia „Kielecka Rodzina Katyńska” posadzono 65 dębów pamięci na Skwerze Ofiar Katynia przy kieleckiej Kadzielni, dla upamiętnienia ofiar zbrodni katyńskiej związanych z Kielecczyzną.
W 2013 r. ustawiono przy Skwerze Kamienny Krąg Pamięci. Lapidarium składa się z zespołu dwunastu surowych łomów kamiennych. Na dwóch wyryto napisy : „Kamienie wołać będą” oraz: „Bo nie można zakopać pamięci w dołach…”. W centrum kamiennego kręgu znajduje się rzeźba Gustaw Zemły „Sen”.
Zbrodnia katyńska o której przez ponad czterdzieści lat PRL-u nie wolno było mówić w kieleckich szkołach, dziś upamiętniana jest przez kolejne pokolenia kielczan, aby na trwale zagościć w naszej zbiorowej pamięci.
