Stanisław Chmielewski ps. „Buk” (1902-1949)
Urodził się 25 kwietnia 1902 roku w Komorowie w gminie Pacanów powiat Busko-Zdrój. Był synem Jana i Marii z domu Tatarczuch. Uczęszczał do szkoły powszechnej we wsi Kargów. W 1920 r. został powołany do wojska i służył w II Pułku Legionów w Sandomierzu. Przed wojną pracował jako gajowy w lasach w powiecie pińczowskim i miechowskim. W czasie okupacji niemieckiej nadal pracował w lasach skrzypiowskich na stanowisku gajowego. Wiosną 1943 r. za namową Józefa Chmielewskiego ps. „Aleksander” wstąpił do Narodowych Sił Zbrojnych. Mianowany został komendantem placówki Skrzypiów w powiecie pińczowskim. Działał pod pseudonimem „Buk“. Jego zadaniem było werbowanie nowych członków i przeszkolenie ich. Po 1945 r. nie ujawnił się i dalej działał w konspiracji. Był dowódcą oddziału NSZ działającego na terenie powiatu pińczowskiego. Z 3 na 4 czerwca 1945 r. grupa „Buka“ wraz z oddziałem Jana Stempkowskiego „Michała“ brała udział w nieudanym ataku na więzienie UB w Pińczowie. 28 grudnia 1948 r. został aresztowany przez UB wraz z innymi członkami NSZ. 25 czerwca 1949 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Kielcach skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano 1 października 1949 r. w więzieniu kieleckim lub w lesie zgórskim pod Kielcami. Stanisław Chmielewski zginął w egzekucji wraz ze swoim zastępcą w oddziale Franciszkiem Puchałą. Do dzisiaj nie odnaleziono miejsca ich pochówku.
Artur Szlufik
ENGLISH
Stanisław Chmielewski, pseudonym “Buk”, was born on April 25, 1902, in Komorów in the Pacanów commune, Busko-Zdrój county. He was the son of Jan and Maria (née Tatarczuch). He attended the elementary school in the village of Kargów. In 1920, he was conscripted into the army and served in the 2nd Legions Infantry Regiment in Sandomierz. Before the war, he worked as a forest ranger in the forests of the Pińczów and Miechów counties. During the German occupation, he continued to work in the Skrzypiów forests as a forest ranger.
In the spring of 1943, at the persuasion of Józef Chmielewski, pseudonym “Aleksander”, he joined the National Armed Forces (NSZ). He was appointed commander of the Skrzypiów outpost in the Pińczów county. He operated under the pseudonym “Buk”. His task was to recruit and train new members. After 1945, he did not come out of hiding (did not reveal his identity under the amnesties) and continued his underground activities. He served as the commander of an NSZ unit operating within the Pińczów county. During the night of June 3–4, 1945, “Buk’s” group, together with the unit of Jan Stempkowski, pseudonym “Michał”, participated in a failed raid on the UB prison in Pińczów. On December 28, 1948, he was arrested by the security office (UB) along with other members of the NSZ. On June 25, 1949, the Regional Military Court in Kielce sentenced him to death. The sentence was carried out on October 1, 1949, either in the Kielce prison or in the Zgórsko forest near Kielce. Stanisław Chmielewski died by firing squad along with his deputy commander, Franciszek Puchała. Their burial place has not been found to this day.
Translated by Ewa Wyrzykowska