Władysław Nowicki (1837-1886)
Urodził się 27 kwietnia 1837 roku w Kielcach. Był synem Szczepana, archiwisty przy obwodzie kieleckim i Katarzyny z d. Rucińską. Miał trzech braci : Walerego, Stanisława i Józefa oraz siostrę Eufemię Henrykę. Przed 1863 r. pracował jako kancelista w urzędzie naczelnika cywilnego powiatu kieleckiego.
Władysław wraz z braćmi Walerym i Stanisławem wziął czynny udział w powstaniu styczniowym. Walery Nowicki w randze kapitana dowodził kompanią strzelców w oddziale Zygmunta Chmieleńskiego. Zmarł 21 października 1863 r. ciężko ranny w bitwie pod Oksą. Stanisław Nowicki był dowódcą kompanii piechoty w stopniu sztabskapitana w oddziale Zygmunta Chmieleńskiego, Pawła Bogdana, Juliana Rosenbacha i Józefa Waltera. Wzięty do niewoli został zesłany na Syberię.
Władysław Nowicki pełnił zadania kuriera powstańczego. Zarzucano mu pobyt w oddziale Oksińskiego i dwukrotny udział w walkach przeciwko wojskom carskim.
W końcowej fazie powstania przebywał przy kompanii, którą dowodził jego młodszy brat Stanisław. Pod koniec kwietnia 1864 r. oddział powstańczy Nowickiego został rozformowany. Władysław wraz z bratem i trzema oficerami: Andrzejem Jakóbkiewiczem, Konstantynem Makowieckim i Władysławem Wrońskim zamierzał przedostać się do Galicji. Na skutek zdrady zostali wzięci do niewoli przez Kozaków na folwarku Marzysz. Przewieziono ich do Daleszyc, a następnie osadzono w więzieniu w Kielcach. Tutaj polowy sąd wojskowy skazał Stanisława Nowickiego na 10 lat katorżniczych robót na Syberii. Władysław wyrokiem Audytoriatu Polowego został pozbawiony szlachectwa, wszelkich praw stanu i skazany na osiedlenie w głębi Rosji. W więzieniu kieleckim przebywał do 5 listopada 1864 r. , a następnie razem z towarzyszami walki został wysłany transportem na zsyłkę.
Na zesłaniu przebywał w guberni irkuckiej, a następnie pracował w Nochtujsku. Tutaj pomógł swojemu koledze Andrzejowi Jakóbkiewiczowi znaleźć pracę w tej samej miejscowości.
Władysław Nowicki zmarł w 1886 roku w Nochtujsku.
Artur Szlufik
Źródło:
Bywaj dziewczę zdrowe, Ojczyzna mnie woła. Powstanie styczniowe w Świętokrzyskiem. Wybór wspomnień uczestników walk, oprac. Jan Kulpiński i Adam Malicki, Włoszczowa 2022.