Marian Krzyszkowski ps. „Mały I-szy” (1930-1952)

Urodził się 9 stycznia 1930 roku w Szewnie w powiecie opatowskim. Był synem Jana i Marii z domu Madej. Miał pochodzenie robotnicze. Szkołę powszechną ukończył w Ostrowcu Św. i przebywał z rodzicami.

W okresie okupacji niemieckiej nie prowadził działalności konspiracyjnej, ale sympatyzował z Armią Krajową.

Po wojnie zajmował się pracą dorywczą. W 1947 r. zapisał się do Szkoły Przysposobienia Spożywczego i został skierowany do Kopalni „Mieszko I-szy” w Kłodzku. Po roku zwolnił się z kopalni i przyjechał do Szewny pracując sezonowo w Cukrowni Częstocice oraz dorywczo u gospodarzy. W kwietniu 1950 r. zatrudnił się w Hucie Ostrowiec, gdzie pracował do chwili aresztowania.

W 1947 r. został członkiem niepodległościowej „Organizacji Podziemnej Błyskawica” działającej na terenie Ostrowca Świętokrzyskiego. Celem grupy było zdobywanie broni na funkcjonariuszach MO i walka z ustrojem komunistycznym. 27 października 1951 r. wraz ze Stanisławem Staroniem i Wacławem Wątrobą przeprowadził udany zamach na Stanisława Iwana, funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej z Opatowa.

3 listopada 1951 r. został aresztowany wraz z innymi członkami grupy „Błyskawica” przez funkcjonariuszy PUBP w Ostrowcu Św. Według Księgi Więźniów od 27 lutego 1952 r. był osadzony w więzieniu kieleckim. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach na sesji wyjazdowej w Ostrowcu Św. z 26 lutego 1952 r. został skazany na karę śmierci z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadkiem całego mienia. Wyrok wykonano 11 czerwca 1952 r. o godz. 21.30 w więzieniu kieleckim. Pochowany został na cmentarzu „Piaski” w Kielcach w nieznanym dotąd miejscu.

Artur Szlufik

Marian Krzyszkowski  upamiętniony jest na Murze Pamięci OMPiO.