Gwidon Gustaw Maro (1907-1982)
Urodził się 12 września 1907 roku w Kielcach. Był synem Jana Maro – inżyniera mechanika i Jadwigi Maro z d. Węgierkiewicz – nauczycielki muzyki.
Ukończył Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach. W 1920 r. jako harcerz pełnił służbę przy Dowództwie Okręgu Generalnego w Kielcach. W 1928 r. rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej. Praktyki odbył w Państwowej Wytwórni Amunicji w Skarżysku-Kamiennej, parowozowni w Kielcach, Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz w Lublinie, Hucie „Baildon” w Katowicach. Studia ukończył 12 grudnia 1934 r. uzyskując tytuł inżyniera mechanika.
15 stycznia 1935 r. podjął pracę w Hucie „Ludwików” Sp. Akc. jako asystent na odlewni. 12 listopada 1935 r. został kierownikiem zakładowego laboratorium metalograficzno-wytrzymałościowego. W 1936 r. poślubił Halinę Pasternak – mgr filozofii.
Od 1936 r. organizował regularnie kursy dla niewykwalifikowanych robotników, które w 1938 r. przekształcono w szkołę zawodową. Pełnił też funkcję prezesa Klubu Sportowo-Oświatowego „Ludwików”.
W czasie okupacji niemieckiej nadal pracował w „Ludwikowie” (Ludwigshute A.G.). Prowadził działalność konspiracyjną w strukturach ZWZ-AK. Organizował m.in. sabotaż produkcyjny i zatrudniał członków podziemia. Zajmował się też tajnym nauczaniem.
Na początku września 1944 r. został aresztowany w ulicznej łapance na terenie Kielc. Przebywał w koszarach na Bukówce, a następnie przez trzy tygodnie w kieleckim więzieniu na Zamkowej.
Gwidon Maro tak wspominał swoje aresztowanie :
„Zostałem aresztowany w pierwszej dekadzie września w ulicznej łapance na terenie Kielc. Wraz z pozostałymi złapanymi, których było ponad tysiąc osób zostałem zaprowadzony do koszar na Bukówce. W baraku, do którego byliśmy kolejno wprowadzani, zobaczyłem esesmana zamawiającego w naszej fabryce partię kajdanków. Hitlerowiec ten pytał każdego z nas, przez tłumacza, o nazwisko, a następnie sprawdzał je na posiadanej liście. Potem stosownie do jego wskazówek zatrzymany zostawał w baraku, bądź był wyprowadzany na zewnątrz. Mnie wraz z około 50-cioma pozostawiano w baraku, a następnie zawieziono do więzienia przy ulicy Zamkowej. W kieleckim więzieniu przebywałem przez trzy tygodnie. Nie byłem w tym okresie przesłuchiwany. Do więzienia co dzień, a nieraz kilka razy dziennie wpadali funkcjonariusze Sipo. Więźniowie ostrzegali się wówczas nawzajem, że przybył Essing. Gestapowcy często zachodzili do cel i przeprowadzali przegląd więźniów, bądź też niektórych zabierali ze sobą. Spośród zabranych, jedni wracali pobici, inni nie wracali wcale. Na korytarzu w czasie takich „wizytacji” prawie zawsze słychać było odgłosy uderzeń, krzyki, a niekiedy i odgłosy wystrzałów. Nieraz wychodziłem na korytarz, wyprowadzony w celach porządkowych, wówczas widziałem ślady krwi, a bodaj trzykrotnie widziałem więźniów leżących nieruchomo we krwi. Po trzech tygodniach wywieziony zostałem do obozu w Częstochowie, a następnie do obozu koncentracyjnego w Gros-Rosen, gdzie zostałem przesłuchany po raz pierwszy”.
Z więzienia w Kielcach został wywieziony do obozu w Częstochowie. 28 września 1944 r. trafił do obozu koncentracyjnego KL Gross-Rosen. Udało mu się przeżyć, ale został inwalidą.
Po powrocie do Kielc w 1945 r. prowadził własne przedsiębiorstwo instalacji elektrycznych. W latach 1947-1955 projektował i nadzorował elektryfikację wsi w powiecie jędrzejowskim. Wykładał fizykę w Liceum Ogólnokształcącym Im. H. Sawickiej i w Studium Nauczycielskim oraz elektrotechnikę w szkołach zawodowych w Kielcach. Był członkiem Stronnictwa Demokratycznego. Należał do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK).
Inżynier Gwidon Maro zmarł 12 listopada 1982 roku i został pochowany na Cmentarzu Starym w Kielcach.
Artur Szlufik
Źródło:
Konrad Otwinowski, Huta „Ludwików” w Kielcach 1919-1945, Kielce 2019.
Longin Kaczanowski, Hitlerowskie fabryki śmierci na Kielecczyźnie, Warszawa 1984.
Otmar Kwieciński, Wspomnienia, oprac. B. Tambor, „Studia Muzealno-Historyczne”, T. VIII, Kielce 2016.
Teresa i Zdzisław Sabatowie, „Sabat” dla cmentarzy. Cmentarz Stary w Kielcach. Przewodnik po wybranych grobach ludzi zasłużonych dla regionu, Kielce 1995.