Zmarła Józefa Stefanowska „Poranek”

wrz 28, 2021 | aktualności

Wczoraj zmarła ppor. Józefa Stefanowska ps. „Poranek”, ostatni żołnierz Zgrupowania Partyzanckiego AK „Ponurego”.

„Poranek” od „Ponurego”

O swoim dowódcy mówiła:

– Był bardzo zdecydowany, ostry, wybuchowy. Gdy miał powód, grzmiał na cały las. Ale nie z tego powodu miał respekt i szacunek. Po prostu wszyscy wiedzieli, że to właśnie on powinien być dowódcą.

Do oddziału trafiła, gdy zginął w sierpniu 1943 r. jej brat, porucznik Władysław Stefanowski „Oset””, wracający z akcji do zgrupowania wpadł w rejonie gajówki Dalejów w niemiecką zasadzkę. Do rodziców list z wiadomością o śmierci syna osobiście napisał „Ponury”.

– Gdy przyszłam do oddziału zastanawiali się jaki mi dać pseudonim. Ktoś powiedział, że taka ładna młoda dziewczyna, jest dla nich jak letni poranek. I tak zostało. „Ponury” wziął mnie do plutonu ochrony. Ale wszyscy wiedzieli, że jestem siostrą „Oseta”. Po bracie miałam mir i szacunek – mówiła mi dr. Stefanowska.

Stała zawsze obok ‘’Ponurego”. Partyzancki los nie był łatwy. Czasem przez trzy dni nie było co jeść. 7 października 1943 r., była w obstawie głęboko utajnionego spotkania „Ponurego” z inżynierem „Korebką” i płk. Fieldorfem „Nilem” szefem Kedywu KG AK w młynie Cioka koło Skarżyska. Przeżyła wtedy atak grupy pościgowej gestapo.

Pod koniec października 1943 roku w czasie kolejnej niemieckiej obławy na Wykusie została ciężko ranna. Z pola walki wyciągnął ją Marian Wikło z Suchedniowa.

– Koledzy prowadzili i nieśli mnie przez całą noc do Wzdołu do państwa Olszewskich. Ich córki bardzo o mnie zabiegały, pielęgnowały mnie. Miałam przestrzelone płuco i było ze mną coraz gorzej. Nie mogłam oddychać – wspominała.

„Ponury” zorganizował jej miejsce w szpitalu Dzieciątka Jezus i transport do Warszawy. Do Warszawy zawiózł ją porucznik „Motor” – Jan Wojnowski. Nikt nie wiedział wówczas, że współpracował z Niemcami. Jej nie zdradził.

 Przeszła osiem operacji. Dzień przed powstaniem przyszli do niej chłopcy i bez pytania o zgodę zabrali ją ze szpitala.

Przeżyła pod Warszawą. Do domu wróciła po powstaniu.

Postanowiła, że zostanie lekarzem, chociaż matka chciała, żeby została krawcową.

– Znienawidziłam krawiectwo od czasu gdy trzeba było przyszyć kilkaset guzików do partyzanckich koszul.

W 1946 roku pojechała do Łodzi, zamieszkała u znajomych ze Skarżyska, znalazła pracę i całe studia zarabiała na siebie.

Skończyła studia w 1951 roku. Została jednym z pierwszych w Polsce anestezjologów. Pracowała na etacie w jednym szpitalu, przez pół wieku, ale była przy operacjach we wszystkich, bo wszędzie jej potrzebowali. Później wykształciła następców.

Doktor Stefanowska mówiła, że warto dbać o siebie. Zawsze mówiła, że lat ma tyle na ile się czuje.

Miała 97 lat.

Marek Maciągowski

Inne

Bieg Niepodległości 2026

Bieg Niepodległości 2026

17 listopada 2025 r. odbył się doroczny kielecki Bieg Niepodległości. Wzięło w nim co najmniej półtora tysiąca osób. Po odebraniu pakietów startowych z biura zawodów na sali konferencyjnej OMPiO uczestnicy udali się na start przed muszlą koncertową w Parku Miejskim....

Spotkanie autorskie z Łukaszem Staniszewskim 

Spotkanie autorskie z Łukaszem Staniszewskim 

Wzgórze Zamkowe - Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej zaprasza w czwartek, 19 listopada, o godz. 17.00 na spotkanie autorskie z Łukaszem Staniszewskim autorem książki "Pieśni łaciatych krów", zwycięzcą tegorocznego 𝐕𝐈 𝐎𝐠𝐨́𝐥𝐧𝐨𝐩𝐨𝐥𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝐊𝐨𝐧𝐤𝐮𝐫𝐬𝐮 𝐋𝐢𝐭𝐞𝐫𝐚𝐜𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝐧𝐚...