Święto Konstytucji 3 maja

utworzone przez | maj 3, 2021 | aktualności

Choć Konstytucja 3 maja obowiązywała jedynie przez 14 miesięcy, była ogromnym osiągnięciem Polaków chcących zachować niezależność państwową od zaborców. Była impulsem umożliwiającym rozwój polityczny i gospodarczy Rzeczypospolitej.

Uchwalona 3 maja 1791 roku na Sejmie Wielkim, zwołanym w październiku 1788 r. Regulowała ustrój prawny Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Była pierwszą w nowożytnej Europie i drugą po amerykańskiej na świecie bardzo nowoczesną konstytucją. Wprowadzała przede wszystkim monarchię dziedziczną. Była także perspektywą dla kolejnych przekształceń systemu państwowego, zachowywała strukturę stanową społeczeństwa. To na jej podstawie został przyjęty trójpodział władz na prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Znosiła liberum veto, wolną elekcję i konfederację.

Już w dwa dni po uchwaleniu Konstytucji dzień 3 maja uznano za święto narodowe. W 1792 r. radośnie obchodzono rocznicę uchwalenia Konstytucji. Jednakże w wyniku rosyjskiej agresji i zdrady targowiczan Konstytucja została obalona, a jej rocznice obchodzone były przez Polaków nielegalnie przez ponad 120 lat zaborów.

Ponownie święto 3 maja zostało przywrócone w kwietniu 1919 r. w II Rzeczypospolitej Polskiej. Niestety zostało zlikwidowane podczas II wojny światowej przez okupantów sowieckich i niemieckich.

Święto 3 maja ponownie zostało oficjalnym świętem narodowym Polaków od 1990 r.

Począwszy od 2007 r. 3 maja jest również świętem narodowym Litwy.

 

Inne

Zmarł sędzia Andrzej Jankowski

Zmarł sędzia Andrzej Jankowski

9 lutego 2026 r., w wieku 98 lat, zmarł Andrzej Jankowski, żołnierz Armii Krajowej i sędzia, który przez ponad 30 lat ścigał niemieckich zbrodniarzy wojennych. Kierował Okręgową Komisją Badania Zbrodni Hitlerowskich IPN w Kielcach, a po przejściu na emeryturę pracował...

200 lat inspiracji – debata o Staszicu

200 lat inspiracji – debata o Staszicu

12 lutego 2026 r. na sali konferencyjnej OMPiO odbyła się debata „200 lat inspiracji – wpływ myśli Stanisława Staszica na rozwój regionu świętokrzyskiego”. Wzięli w niej udział: dr hab. Anna Fijałkowska-Mader reprezentująca Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy...

Wystawa romantycznych kart pocztowych

Wystawa romantycznych kart pocztowych

Karty z kolekcji Danuty Żbikowskiej pisali do siebie jej rodzice: por. Tadeusz Rojek i Izabela Łebkowska. Pochodzą z czasów, gdy nie było smartfonów, zakochani pisali do siebie kartki i czułe liściki, a artyści prześcigali się w tworzeniu lirycznych obrazków.Miejsce:...