Sto lat temu ponad 4000 mieszkańców Kiec podpisało wyjątkowy dokument:
Deklaracje Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych.
Czy byli wśród nich twoi przodkowie? Będziesz to mógł sprawdzić na niezwykłej
wystawie na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego.
Wiosną 1926 roku powstała w Polsce inicjatywa przesłania do narodu amerykańskiego uroczystego listu z podziękowaniem za pomoc, jakiej Stany Zjednoczone udzieliły Polsce w odzyskaniu niepodległości oraz ogromne wsparcie humanitarne i gospodarcze po I wojnie światowej.
Między kwietniem a 4 lipca 1926, gdy Stany Zjednoczone obchodziły 150. rocznicę uzyskania swojej niepodległości, pod Deklaracją Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych zebrano podpisy wszystkich obywateli: Polaków, Żydów, Ukraińców, Białorusinów, Litwinów, Niemców.
Delegacja II RP zawiozła do Waszyngtonu i złożyła na ręce prezydenta Calvina Coolidge’a 111 tomów z ponad 30 tysiącami kart, na których podpisali się przedstawiciele polskiego społeczeństwa od prezydenta i najwyższych władz państwowych, samorządowych, wojskowych, kościelnych, przez profesorów i studentów uniwersytetów, członków związków kupieckich i rzemieślników, artystów, młodzieży gimnazjalnej aż po najmłodsze piszące dzieci z pierwszych klas szkół powszechnych.
Księgi Deklaracji przez blisko siedem dekad pozostawały zapomniane. W połowie lat 90. odkryli je mający polskie korzenie pracownicy Biblioteki Kongresu USA.
W 2015 roku ruszył projekt dzięki Fundacji Ośrodka Karta „Klasa 1926”, którego celem była digitalizacja tomów Deklaracji. Fundacja Ośrodka KARTA uruchomiła portal edukacyjny www.Polska1926.pl. Umieszczono tu skany wszystkich 30 tysięcy stron i rozpoczęto proces odczytywania nazwisk. Dzięki wyszukiwarkom oraz interaktywnym można łatwy sposób dotrzeć do kart pochodzących z konkretnych miejscowości i instytucji. Odczytanych i wprowadzonych do bazy portalu jest już blisko 1 milion 300 tysięcy nazwisk.
W 2026 roku przypada 100. rocznica tej bezprecedensowej akcji, stąd pomysł na tę wystawę i odtwarzanie losów mieszkańców wybranych miejscowości w ramach projektu „Historia bliska – lokalne partnerstwa dla pamięci” realizowanego przez Fundację Ośrodka KARTA.
Wspólnie z Fundacją Ośrodek Karta, i Muzeum Historii Kielc przygotowaliśmy na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego wystawę kart deklaracji z podpisami mieszkańców Kielc z 1926 roku.
Zachęcamy do odszukiwania podpisów członków swoich rodzin, sąsiadów, znajomych czy innych interesujących osób.
Wernisaż wystawy odbędzie się w środę 28 października 2026 r. na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego. W programie wydarzenia będzie m.in.
– Prezentacja Portalu Polska1926.pl – odkryj cyfrowe archiwum, które zawiera podpisy Polaków sprzed wieku.
– Projekcja filmu pt. „Wdzięczni”.
– prezentacja poświęcona mieszkańcom Kielc, których podpisy znalazły się w tym unikalnym dokumencie Kieleckie ślady w Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych
– Dyskusja na temat znaczenia historii rodzinnej i lokalnej na tle historii narodowej.
Spotkanie odbędzie się w ramach projektu „Historia bliska – lokalne partnerstwa dla pamięci”, realizowanego przez Fundację Ośrodka KARTA.



