Historyczna deklaracja polsko-amerykańskiej przyjaźni 1926-2026

paź 21, 2026 | aktualności, wydarzenia, zapowiedzi

Sto lat temu ponad 4000  mieszkańców Kiec podpisało wyjątkowy dokument:

Deklaracje Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych.

 Czy byli wśród nich twoi przodkowie? Będziesz  to mógł sprawdzić na niezwykłej

 wystawie na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego.

Wiosną 1926 roku powstała w Polsce inicjatywa przesłania do narodu amerykańskiego uroczystego listu z podziękowaniem za pomoc, jakiej Stany Zjednoczone udzieliły Polsce w odzyskaniu niepodległości oraz ogromne wsparcie humanitarne i gospodarcze po I wojnie światowej.

Między kwietniem a 4 lipca 1926, gdy Stany Zjednoczone obchodziły 150. rocznicę uzyskania swojej niepodległości, pod Deklaracją Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych zebrano podpisy wszystkich obywateli: Polaków, Żydów, Ukraińców, Białorusinów, Litwinów, Niemców.

Delegacja II RP zawiozła do Waszyngtonu i złożyła na ręce prezydenta Calvina Coolidge’a 111 tomów z ponad 30 tysiącami kart, na których podpisali się przedstawiciele polskiego społeczeństwa od prezydenta i najwyższych władz państwowych, samorządowych, wojskowych, kościelnych, przez profesorów i studentów uniwersytetów, członków związków kupieckich i rzemieślników, artystów, młodzieży gimnazjalnej aż po najmłodsze piszące dzieci z pierwszych klas szkół powszechnych.

Księgi Deklaracji przez blisko siedem dekad pozostawały zapomniane. W połowie lat 90. odkryli je mający polskie korzenie pracownicy Biblioteki Kongresu USA.

W 2015 roku ruszył projekt dzięki Fundacji Ośrodka Karta „Klasa 1926”, którego celem była digitalizacja tomów Deklaracji. Fundacja Ośrodka KARTA  uruchomiła portal edukacyjny www.Polska1926.pl. Umieszczono tu skany wszystkich 30 tysięcy stron i rozpoczęto proces odczytywania nazwisk. Dzięki wyszukiwarkom oraz interaktywnym można łatwy sposób  dotrzeć do kart pochodzących z konkretnych miejscowości i instytucji. Odczytanych i wprowadzonych do bazy portalu jest już blisko 1 milion 300 tysięcy nazwisk.

W 2026 roku przypada 100. rocznica tej bezprecedensowej akcji, stąd pomysł na tę wystawę i odtwarzanie losów mieszkańców wybranych miejscowości w ramach projektu „Historia bliska – lokalne partnerstwa dla pamięci” realizowanego przez Fundację Ośrodka KARTA.

Wspólnie z Fundacją Ośrodek Karta, i Muzeum Historii Kielc przygotowaliśmy na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego  wystawę kart deklaracji z podpisami mieszkańców Kielc z 1926 roku.

Zachęcamy do odszukiwania podpisów członków swoich rodzin, sąsiadów, znajomych czy innych interesujących osób.

Wernisaż wystawy odbędzie się  w środę 28 października 2026 r. na dziedzińcu Wzgórza Zamkowego. W programie wydarzenia będzie m.in.

– Prezentacja Portalu Polska1926.pl – odkryj cyfrowe archiwum, które zawiera podpisy Polaków sprzed wieku.

– Projekcja filmu pt. „Wdzięczni”.

– prezentacja poświęcona mieszkańcom Kielc, których podpisy znalazły się w tym unikalnym dokumencie Kieleckie ślady w Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych

–  Dyskusja na temat znaczenia historii rodzinnej i lokalnej na tle historii narodowej.

Spotkanie odbędzie się  w ramach projektu „Historia bliska – lokalne partnerstwa dla pamięci”, realizowanego przez Fundację Ośrodka KARTA.

Inne