W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe. Było największym i najdłużej trwającym polskim powstaniem narodowym przeciwko zaborcy rosyjskiemu. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono około 1200 bitew i potyczek.
Teren Kielecczyzny stał się obszarem na którym intensywność walk należała do największych w skali całego objętego powstaniem terytorium. W naszym regionie walczyły oddziały Mariana Langiewicza, Dionizego Czachowskiego, Zygmunta Chmieleńskiego, Karola Kality „Rębajły” czy Józefa Hauke-Bosaka.
W okresie powstania styczniowego w więzieniu kieleckim osadzono około 2 tysięcy więźniów politycznych. Byli to schwytani powstańcy, członkowie organizacji narodowej oraz ludzie podejrzani o współpracę i sprzyjanie powstaniu. Liczba osadzonych zmieniała się w zależności od natężenia prowadzonych walk powstańczych. Więzienie zagęszczało się, kiedy Rosjanie przyprowadzali do Kielc ujętych jeńców po bitwach m.in. pod Małogoszczem, Grochowiskami, Komorowem, Jeziórkiem czy Opatowem. Po przesłuchaniach, więźniowie z otrzymanym wyrokiem trafiali na zsyłkę w głąb Rosji lub do karnych rot aresztanckich. Część odsyłano do dalszego śledztwa w Radomiu czy do warszawskiej cytadeli. Obywatele obcych państw najczęściej byli wydalani poza granice Imperium Rosyjskiego, z dożywotnim zakazem powrotu do Królestwa Polskiego. Tylko nieliczni opuszczali więzienie płacąc łapówki lub nałożone kontrybucje oraz otrzymując dozór policyjny.
Biogramy powstańców styczniowych w naszej Bazie Więźniów:
